مزاج و طبيعت ( 1 ) بدان كه نيروى روانها پيرو قوت تن‌ها است ، مزاجها و نيروى بدنها نيز تابع هواها است و بر حسب تغيير هواها دگرگون مىشود لذا مىبينيم كه چون هواى سرد بگرما تبديل يافت و يا گرمى هوا مبدل بسرما شد رنگ پوست صورت و بدن نيز تغيير مىكند و اين تغيير ناشى از تغيير مزاج است كه بر اثر دگرگون شدن هوا پيدا شده است . پس در زمان و مكانى كه هوا معتدل باشد مزاجهاى ابدان نيز معتدلست و تصرفات امزجه در حركات طبيعيه خود بطورى كه مصلحت اوست انجام ميگيرد از قبيل هضم و جماع و خواب و حركت جوارح و ساير جنبش‌ها . خداوند تعالى اجسام را روى چهار طبيعت بنا كرده است و آنها عبارت‌اند از صفراء و سوداء و خون و بلغم كه دوتاى آنها گرم و دوتاى ديگر سرد است و ميان هر دوتاى آنها از لحاظ ديگر اختلاف است يكى گرم مرطوب ديگرى گرم خشك و يكى سرد مرطوب و ديگرى سرد خشك . هر يك از اين طبيعت‌ها را بر قسمتى از اعضاء بدن مسلط كرد بنا بر اين بدن نيز داراى چهار قسمت ( عضو ) مهم است سر ، سينه ، پهلو ، شكم . خون را بر سر يعنى چشمها و گوشها و بينى و دهان و دماغ مسلط كرد . بلغم را بر سينه با نيروى باد استيلا داد .